* بازیگری برای آزاده صمدی چه تعریفی دارد؟
اگر بخواهم درباره بازیگری بگویم، باید به دوران بچگی ام برگردم. بچه خیال پردازی بودم و دوست داشتم رویاپردازی کنم. در خیالاتم خودم را جای آدم های مختلف می گذاشتم و بازی می کردم. رویای زندگی و زیستن به جای دیگران همیشه با من بود. هنوز هم این بازی برایم ادامه دارد، تنها فرقش این است که الان جلوی دوربین بازی می کنم. البته بازیگری تعریف آکادمیکی هم دارد، اما برای من معنا و تعریفش این است. این که جای آدم های مختلف، زندگی و فکر کنم، هنوز هم مثل دوران کودکی جالب است.
* با این تعریف از بازیگری چقدر به این کار، حرفه ای نگاه می کنید و برایتان به عنوان شغل و منبع درآمد، جدی است؟اصلا اگر از شما بپرسند چه کاره هستید، می گویید بازیگرم؟
نه اینطوری نیست که بگویم بازیگری هم می کنم. من بازیگرم و این شغل و حرفه ام است. اما بیشتر به دیده هنر به آن نگاه می کنم. خودم را بازیگر می دانم و اگر شرایطی پیش بیاید که 10 سال در خانه بمانم و کاری که راضی ام بکند به من پیشنهاد نشود، باز هم خودم را بازیگر می دانم.
* خب شغل به معنی کاری است که ما از آن امرار معاش می کنیم. بازیگری مثل شما که بین کارهایش گاهی فاصله های طولانی است چطور زندگی می گذراند؟
قطعا من هم مثل همه فکر می کنم باید برای زندگی و کارم تلاش کنم اما در حیطه بازیگری چون بیشتر عشق است نمی توان به بهانه گذران زندگی هر کاری را قبول کرد. من برای قبول کار فقط یک ملاک دارم و آن این است که آن کار را دوست داشته باشم. اگر کاری باشد که دوست نداشته باشم و راضی ام نکند حساب و کتاب نمی کنم. راجع به دیگران هم نه قضاوت می کنم و نه نظر می دهم چون من جای آنها نیستم که بدانم بر چه مبنایی تصمیم می گیرند این توضیحات فقط درباره انتخاب های خودم است. خیلی ها ممکن است بگویند این شغل ماست و به درآمدش احتیاج داریم بنابراین کاری را هم که علاقه و اعتقاد ندارند انجام بدهند اما من دوست دارم کارهایی را انجام بدهم که می خواهم ،حتی اگر بعدا نتیجه آن چیزی که پیش بینی می کردم نشود.
ماجراهای خانم و آقای سیدی
* به نظر می آید به کار تلویزیونی بیشتر از سینما دلبسته هستید؟
شرایط طوری بوده که بیشتر کار تلویزیونی انجام دادم و با تلویزیون شروع کردم. البته قبل از آن تئاتر بی شیر و شکر را به کارگردانی حمید امجد داشتم اما این ها هیچ کدام به این معنی نیست که یکی را بر دیگری ترجیح می دهم. خودم هم نمی دانم در آینده درکدام یک از این ها بیشتر حضور خواهم داشت. تا امروز بیشتر کار تلویزیونی داشتم منتها در راهی که پیش می روم ممکن است تصمیم های دیگری بگیرم. امسال تصمیم گرفتم کار تلویزیونی نکنم. این تصمیم فعلی من است و معلوم نیست در آینده چه بشود. شاید دوباره به تئاتر برگردم یا کار سینمایی انجام بدهم.
* نمی ترسید از اینکه این سخت گیری و کم کاری باعث شود به مرور از یاد ها بروید و پیشنهاد کار نداشته باشید؟
فعلا چند تا کار دارم که خب در طول پخش آنها کارم دیده خواهد شد اما حق با شماست ممکن هم هست مدتی کار خوبی که بپسندم بهم پیشنهاد نشود و فراموش شوم اما به هر حال مسیری که انتخاب کردم این است و تصمیم دارم با همین اصول و ارزش ها کار کنم. بازیگر های دیگری هم هستند که با همین باور ها کار کردند، چند سالی هم نبودند و دوباره با یک کار خوب برگشتند نزدیک ترین مثالی هم که می توانم بزنم خانم ویشکا آسایش است.
* چقدر از این آرامش شما در گزیده کاری و حفظ ارزش های تان در انتخاب، به همسر شما هومن سیدی برمی گردد؟ اینکه مثلا با خودتان می گویید خب هومن هست و کار می کند و دیده می شود، پس من هم به عنوان همسر او هستم و فراموش نمی شوم؟
واقعیت این است الان که اینجا نشستیم و با هم داریم صحبت می کنیم، نمی دانم هومن چه تصمیمی برای کارش دارد و پله بعدی اش کجا خواهد بود. اینکه به هر حال ما زن و شوهر هستیم و وابستگی های عمیق و مشترکاتی با هم داریم قطعا قابل انکار نیست و من هم همچین تصمیمی ندارم اما مسئله این است که در همه این سال ها سعی کردیم هویت کاری مان از هم جدا باشد حتی آنجاهایی که کار های مشترک داشتیم. من قبل از اینکه با هومن ازدواج کنم وارد این مسیر شدم و این حرفه را انتخاب کردم. ما دقیقا یک هفته مانده به شروع کار آقای همایون اسعدیان، راه بی پایان، ازدواج کردیم. بعد از آن همیشه همه سعی ام را کردم که در کارم مستقل باشم و اسمم زیر سایه اسم او نباشد. نمونه های دیگری هم در بین بازیگران ایرانی داشتیم از کسانی که با هم نسبت خانوادگی داشتند اما توانستند استقلال خود را حفظ کنند و هرکدام به عنوان بازیگری با هویت و شخصیت ویژه خودشان شناخته شوند. مثل خانم لیلا حاتمی که فکر نمی کنم هیچ کس توانایی و موفقیت های ایشان را به مرحوم علی حاتمی یا علی مصفا، همسرشان نسبت بدهد. او خود به تنهایی بازیگر خوب و محبوبی است بدون اینکه هیچ کس بخواهد منکر نسبت های خانوادگی اش بشود.
نه شعار نه غر
* چقدر به عنوان یک زن پیشرفت در کار برایتان سخت تر است و با چه مشکلاتی باید دست و پنجه نرم کنید؟
شخصا دوست ندارم برای هیچ چیز تفکیک جنسیتی قائل بشوم. می دانم که در جامعه ما در بسیاری حوزه ها این تفکیک وجود دارد ولی من سعی می کنم اینجوری به آن نگاه نکنم تا کمتر اذیت بشوم چون به هر حال این مسائل آزار دهنده است و حقایقی است که وجود دارند. اما من فکر می کنم در نهایت وقتی نمی توانم چیزی را تغییر بدهم بهتر است به آن فکر نکنم و کار خودم را انجام بدهم، کارهایی که دوست دارم. شاید گاهی فکر کردن به این ماجرا ها جلوی راهم را بگیرد یا سرعت حرکتم را کند و اذیتم بکند. خیلی که راجع به این ناحقی ها حرف می زنیم صحبت هایمان به شعار تبدیل می شوند و زیاد که شعارهایمان را تکرار می کنیم تبدیل به غر می شود. من هم نه اهل شعار هستم و نه اهل غر زدن.
* همیشه این دیدگاه را داشتید یا بالارفتن سن هم در رسیدن به این دیدگاه ها تاثیر داشته؟
قطعا سن تاثیر داشته. البته دقیق نمی توانم بگویم بیشتر تاثیر سن است یا تجربه. چون من کار را دیر شروع کردم و 7، 8 سالی بیشتر نیست کار می کنم شاید همین تجربیاتی که الان من در 33 سالگی دارم دیگرانی که مثلا در 23 سالگی وارد این عرصه شدند ، زودتر به دست آورده باشند.
ستاره نمی شود
* آزاده صمدی ستاره است؟
من ستاره نیستم. سالی یک یا نهایتا 2 کار بازی می کنم و شاید برای ستاره بودن باید بیش از این دیده شد. این که می گویم، ستاره نیستم به معنی این نیست که با ستاره شدن مشکل داشته باشم، تعریفم از ستاره با تعریف رایج در ایران متفاوت است. در ایران ستاره به آن معنی که در دنیا رایج است، نداریم.
* در دنیا ستاره چه تعریفی دارد؟
در هالیوود مثلا اگر می گوییم براد پیت، لئوناردو دی کاپریو و .. یا قدیمی ترها مثل مرلین مونرو و ... ستاره هستند به خاطر بازی های درخشان و خوب شان است و از بازی های آنها لذت می بریم. یعنی علاوه بر چهره جذاب و کاریزمایی که ستارگان دارند در کارشان هم حرفه ای هستند و انتخاب هایی درستی می کنند که ما از بازی آنها در آن انتخاب ها لذت می بریم و دوست شان داریم.
* یعنی ستاره از نظر شما کسی است که بازی خوبی دارد و نه کسی که محبوبیت زیادی دارد و حضورش در فیلم باعث فروش آن چنانی می شود؟
دقیقا نمی دانم چه چیزهایی باید یک بازیگر داشته باشد تا ستاره نام بگیرد اما در مورد خودم می دانم هدفم ستاره شدن نیست و فقط دوست دارم تبدیل به بازیگری بشوم که مردم کارم را دوست داشته باشند و به واسطه کار های خوبم بشناسندم حالا این چقدر طول بکشد برایم مهم نیست.
* به این فکر نمی کنید سال های اوج جوانی گذشته و فرصت کم است؟ گذر زمان باعث ترس و نگرانی شما نمی شود؟
سعی می کنم اینجوری به زندگی نگاه نکنم. فکر می کنم یک نهال گردو کاشتم و فعلا به پایش نشستم و از آن مراقبت و نگهداری می کنم تا ثمر بدهد. می خواهم طوری پرورشش بدهم که هیچ باد و طوفانی خرابش نکند. برایش زمان می گذارم و زحمت می کشم و امیدوارم نتیجه خوبی ببینم.
* برای موفق شدن و به ثمر نشستن این نهالی که کاشتید چه می کنید؟
من ورودی سال 79 دانشکده تئاتر دانشگاه سوره هستم. سالی که وارد دانشگاه شدم، رشته ما 80 نفر ورودی در چهار شاخه مختلف تئاتر داشت. آن موقع ها وقتی به بچه های سال بالایی و فارغ التحصیلان قبلی نگاه می کردم متوجه شدم تعداد زیادی از آنها نتوانستند در این رشته کار کنند و مجبور شدند به مشاغل دیگری رو بیاورند. من همان جا تصمیم گرفتم هرطور شده جزو انگشت شمارهایی باشم که حرف های این کار می شوند و در این کار می مانند و با آن زندگی می کنند. نمی خواستم بهترین سال های جوانی ام را برای آموختن این رشته بگذارم و بعد همه چیز تمام شود. هدف داشتم و برای رسیدن به آن همه سعی ام را کردم. بعد از دانشگاه در دوره بازیگری موسسه کارنامه به سرپرستی آقای پرویز پرستویی شرکت کردم. مرتب فیلم می دیدم و سعی می کردم از راه فیلم دیدن و مطالعه، بیشتر یاد بگیرم. با گروه های مختلف تئاتر کار کردم و هر روز جلوتر آمدم. الان هم ممکن است مدت طولانی کار نکنم و در انتظار کار خوب بنشینم اما زندگی یک بازیگر حرفه ای را دارم. تمرین می کنم و فیلم، کتاب، ورزش و ... اجزای جدا نشدنی زندگی ام هستند. همیشه در حالت آماده باش برای شروع کار جدید هستم. دلم نمی خواهد وقتی قرار کار جدیدی را می گذارم تازه بروم خودم را آماده کنم.
* این فاصله طولانی بین کارهایتان با توجه به این که همیشه هم خودتان را روی فرم و آماده نگه می دارید اذیت و ناامیدتان نمی کند؟
نه ناامید و خسته نمی شوم و از زمان استراحت و بیکاری ام به شدت لذت می برم. چیزی که برایم سخت است و اذیت می کند پشت هم کار کردن است. من احتیاج به این زمان های استراحت و بیکاری دارم تا ظرف درونم را پر کنم. برای بیشتر یاد گرفتن عطش دارم و پر تر شدن، تا بعد بتوانم موقع کار از اندوخته هایم استفاده کنم.
منطقه محافظت شده
* بیایید کمی از دغدغه های این روزهایتان صحبت کنیم؟
من چندان علاقه ندارم درباره این مسائل صحبت کنم.
* چرا؟
یک جور اخلاق شخصی است. خیلی اهل حرف زدن نیستم. فکر می کنم دغدغه هایم خیلی شخصی هستند و باید همانقدر شخصی بمانند. حرف زدن درباره آنها از ارزش شان کم می کند.
* این را نمی توان به این معنی برداشت کرد که شما چندان علاقه ای به ارتباط با مخاطبان و علاقه مندان تان ندارید؟
نه اصلا به این معنی نیست. توضیحش کمی سخت است. من ترجیح می دهم خیلی شناخته نشوم و حریم خصوصی خودم را داشته باشم. چندان اهل جمع و دیده شدن و این مسائل نیستم.
* به هر حال اهمیت دادن به مخاطب و ارتباط با او در طبیعت این حرفه هست و این رفتار می تواند یک نوع بی توجهی به مخاطب باشد به این معنی که شما فقط کاری را که دوست دارید انجام می دهید و نمی خواهید درگیر ارتباط با مخاطب بشوید؟
نه بحث من بی توجهی و این مسائل نیست فقط مسئله این است از روی خجالت یا هر احساس کاملا شخصی دیگری ترجیح می دهم خیلی از مسائل درونی و خصوصی ام صحبت نکنم. شغل ما به هر حال تبعاتی دارد. آدم های زیادی شما را می شناسند و برایشان آشنا هستید اما شما آنها را نمی شناسید و طبیعتا برقراری ارتباط ،کمی سخت می شود. از طرفی دنبال حفظ حریم های خصوصی ات هستی و دوست داری مثل هر آدم دیگری زندگی خودت را داشته باشی.
* اما قبول ندارید به هر حال حریم خصوصی چهره ها در همه دنیا کوچکتر از مردم عادی است؟
بله قبول دارم و این از طبعات دیده شدن است.
دغدغه های مشترک
* به جز بازیگری کار هنری دیگری هم انجام می دهید؟
نه، البته اهل تماشای عکس و نقاشی هستم. گاهی به نمایشگاه ها و گالری ها سر می زنم و در اینترنت هم خیلی جستجو می کنم و دوست دارم کار های خوب را ببینم. خودم هم گاهی عکاسی می کنم. یکی از فیلم های کوتاه هومن را من عکاسی کردم.
* منظورت فیلم هایی است که ایشان کارگردانی کردند؟
بله.
* حالا که حرف کارگردانی شد شما علاقه ندارید این حوزه را تجربه کنید؟
بله ممکن است چون یک کوچولو دغدغه کارگردانی دارم و به نظرم مثل همه خلق کردن های دیگر خیلی جذاب است ،شاید روزی تجربه اش بکنم.
کار دوست داشتنی است همیشه وقتی هومن مشغول کارگردانی کاری است درباره اش صحبت می کنم و بحث های جالبی درباره مونتاژ، تدوین و ... داریم.
رموز موفقیت و خوشبختی
* خودتان را آدم موفقی می دانید؟
نمی دانم، این چیزی است که دیگران باید درباره اش نظر بدهند.
* بالاخره هر کسی احساس شخصی هم نسبت به موفقیت خودش دارد؟
ببینید واقعا سخت است. هر کسی از موفقیت تعریف و برداشت خاصی دارد و به نظرم مسئله ای نسبی است. اما به هر حال برای موفقیت تلاش می کنم و سعی می کنم طوری زندگی کنم که در آینده احساس موفقیت کنم. اما اینطور نیست که هر روز از خودم بپرسم الان موفق هستم یا نه.
* برای موفقیت از چه چیزهایی گذشتید؟
اکثریت دوست دارند چه از نظر بحث مالی و چه به خاطر بیشتر دیده و مطرح شدن، زیاد کار کنند اما من به این میل غلبه کردم و سعی کردم گزیده کاری خودم را حفظ کنم و هر کاری را قبول نکنم. طبیعتا خیلی سخت است اما با تعریفی که من از موفقیت دارم بیشتر هم خوانی دارد و فکر می کنم برای رسیدن به آن اهدافی که در نظر دارم باید سختگیر باشم و هر کاری را قبول نکنم.
* به نظرتان برای خوشبخت بودن باید موفق بود؟
خوشبختی و موفقیت دو مفهوم مستقل و جدا هستند. یعنی موفقیت الزاما خوشبختی نمی آورد و ممکن است یک نفر از نظر اکثریت، آدم موفقی نباشد اما خوشبخت باشد. البته موفقیت شاید بتواند به کسب احساس خوشبختی کمک کند.
